Khi bắt đầu kinh doanh F&B, nhiều nhà đầu tư thường đứng trước hai lựa chọn: nhượng quyền đồ uống hoặc tự xây dựng một quán hoàn toàn mới. Mỗi hướng đều có ưu điểm và hạn chế riêng, phù hợp với nguồn vốn, kinh nghiệm và mục tiêu kinh doanh khác nhau.
Với người mới bước vào thị trường, lựa chọn nhượng quyền đồ uống có thể giúp giảm bớt nhiều công đoạn như xây dựng thương hiệu, phát triển menu hay thiết lập quy trình vận hành. Trong khi đó, tự mở quán mang lại sự chủ động cao hơn nhưng cũng đòi hỏi nhà đầu tư phải tự giải quyết gần như toàn bộ quá trình từ ý tưởng đến vận hành.
Nhượng Quyền Đồ Uống Và Tự Mở Quán Khác Nhau Như Thế Nào?
Nhượng quyền đồ uống là hình thức nhà đầu tư hợp tác với một thương hiệu đã được xây dựng trước đó. Cửa hàng thường sử dụng nhận diện, sản phẩm, công thức và tiêu chuẩn vận hành chung của hệ thống theo thỏa thuận giữa hai bên. Viet Global Brand hiện phát triển hệ sinh thái gồm nhiều thương hiệu như U-Tea, Hoa Trà, Siamcha, Tomicha và Shantea. Trong đó, mỗi thương hiệu có định hướng sản phẩm riêng như trà ô long nguyên bản mộc, trà hoa thanh vị, trà Thái kết hợp hương vị nhiệt đới hay đồ uống matcha phong cách Nhật Bản.
Khi lựa chọn nhượng quyền đồ uống, nhà đầu tư có thể tiếp cận một mô hình đã có định hướng về sản phẩm và hình ảnh thương hiệu. Đây là lợi thế đáng kể với những người chưa có nhiều kinh nghiệm trong ngành F&B. Ngược lại, khi tự mở quán, chủ đầu tư phải tự xây dựng thương hiệu từ đầu. Từ tên gọi, logo, thiết kế cửa hàng, menu, công thức pha chế đến nguồn nguyên liệu và chiến lược marketing đều cần tự nghiên cứu.
Điểm tích cực của việc tự mở quán là khả năng sáng tạo và chủ động cao. Chủ quán có thể thay đổi sản phẩm, giá bán hay phong cách cửa hàng theo nhu cầu. Tuy nhiên, đổi lại là thời gian thử nghiệm dài hơn và rủi ro trong giai đoạn đầu cũng có thể lớn hơn.
So Sánh Chi Phí Và Khả Năng Vận Hành
Khi đánh giá nhượng quyền đồ uống, nhiều người thường cho rằng mô hình này luôn tốn nhiều vốn hơn vì có thêm phí hợp tác thương hiệu. Tuy nhiên, để so sánh chính xác cần nhìn vào tổng ngân sách chứ không chỉ một khoản phí. Với mô hình nhượng quyền, chi phí có thể bao gồm phí thương hiệu, mặt bằng, thiết kế thi công, máy móc, nguyên liệu, nhân sự và ngân sách vận hành. Đổi lại, nhà đầu tư có thể tiếp cận hệ thống nhận diện, định hướng sản phẩm và quy trình đã được xây dựng trước.
Website Viet Global Brand cũng nhấn mạnh định hướng “vận hành dễ dàng” và hỗ trợ từ A–Z cho các chủ đầu tư chưa có kinh nghiệm. Đây là một trong những điểm khác biệt đáng chú ý khi so sánh nhượng quyền đồ uống với việc tự mở quán. Với mô hình tự kinh doanh, nhà đầu tư không phải trả phí sử dụng thương hiệu nhưng cần tự chi ngân sách cho nghiên cứu sản phẩm, thiết kế nhận diện, thử công thức, xây dựng menu, tìm nguồn nguyên liệu và triển khai marketing.
Nếu chưa có kinh nghiệm, quá trình thử nghiệm có thể phát sinh thêm chi phí. Một công thức chưa phù hợp, một thiết kế cửa hàng phải sửa lại hay một chiến dịch quảng cáo không hiệu quả đều có thể làm ngân sách tăng lên. Vì vậy, không thể kết luận mô hình nào rẻ hơn trong mọi trường hợp. Điều quan trọng là nhà đầu tư cần tính tổng số vốn cần chuẩn bị và đánh giá những nguồn lực mình đang có.
Ưu Điểm Của Nhượng Quyền Đồ Uống
Một lợi thế lớn của nhượng quyền đồ uống là khả năng rút ngắn quá trình chuẩn bị trước khi kinh doanh. Nhà đầu tư không cần tự tạo ra toàn bộ hệ thống từ đầu mà có thể sử dụng mô hình đã có định hướng về thương hiệu, sản phẩm và cách vận hành. Với những người mới bước vào lĩnh vực đồ uống, điều này giúp quá trình triển khai trở nên rõ ràng hơn.
Khả năng đồng bộ sản phẩm cũng là một yếu tố quan trọng. Trong hệ thống nhượng quyền, công thức, nguyên liệu và tiêu chuẩn pha chế thường cần được tuân thủ để đảm bảo trải nghiệm tương đối thống nhất giữa các cửa hàng. Ngoài ra, việc được đồng hành về vận hành, đào tạo hoặc định hướng triển khai có thể giúp chủ đầu tư giảm bớt áp lực trong giai đoạn đầu.
Tuy nhiên, tham gia nhượng quyền đồ uống cũng đồng nghĩa với việc nhà đầu tư cần tuân thủ những tiêu chuẩn của thương hiệu. Chủ cửa hàng thường không thể tự ý thay đổi toàn bộ menu, nhận diện hay cách vận hành theo sở thích cá nhân.
Ưu Điểm Và Hạn Chế Khi Tự Mở Quán
Tự mở quán phù hợp với những người muốn xây dựng một thương hiệu riêng và có khả năng kiểm soát toàn bộ hoạt động kinh doanh. Chủ quán có thể tự quyết định menu, phong cách thiết kế, chương trình ưu đãi, nguồn nguyên liệu và chiến lược phát triển. Nếu sản phẩm tạo được dấu ấn riêng, mô hình có thể trở thành nền tảng để phát triển một thương hiệu lâu dài.
Tuy nhiên, sự chủ động cũng đi kèm với nhiều trách nhiệm hơn. Người kinh doanh cần tự nghiên cứu thị trường, xác định khách hàng mục tiêu, xây dựng công thức, tuyển dụng và đào tạo nhân viên, quản lý nguyên liệu, marketing cũng như xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành. Nếu chưa có kinh nghiệm, giai đoạn đầu có thể cần nhiều thời gian để thử nghiệm và điều chỉnh.
Nên Chọn Nhượng Quyền Đồ Uống Hay Tự Mở Quán?
Không có một phương án phù hợp với tất cả nhà đầu tư. Nhượng quyền đồ uống thường phù hợp với người muốn kinh doanh F&B nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm xây dựng thương hiệu hoặc chưa muốn tự phát triển toàn bộ hệ thống từ đầu. Việc lựa chọn một thương hiệu có định hướng sản phẩm, nhận diện và quy trình rõ ràng có thể giúp tiết kiệm thời gian triển khai. Ngược lại, tự mở quán phù hợp hơn với người đã có kinh nghiệm, có sản phẩm riêng hoặc mong muốn xây dựng một thương hiệu độc lập lâu dài. Trước khi quyết định, nhà đầu tư nên đánh giá nguồn vốn, kinh nghiệm, thời gian có thể dành cho cửa hàng, khả năng quản trị và mức độ chấp nhận rủi ro.
Nếu ưu tiên sự hỗ trợ và muốn tiếp cận một mô hình đã được xây dựng trước, nhượng quyền đồ uống là hướng đáng tham khảo. Nếu ưu tiên quyền tự quyết và muốn phát triển ý tưởng hoàn toàn riêng biệt, tự mở quán có thể phù hợp hơn. Viet Global Brand hiện phát triển hệ sinh thái các thương hiệu U-Tea, Hoa Trà, Siamcha, Tomicha và Shantea, hướng đến đồng hành cùng nhà đầu tư trong quá trình khởi nghiệp. Nhà đầu tư quan tâm có thể trao đổi trực tiếp để lựa chọn thương hiệu và mô hình phù hợp với nguồn vốn, mặt bằng và khách hàng mục tiêu.
